Umowa majątkowa małżeńska (potocznie intercyza) – co to jest?
Umowa majątkowa małżeńska jest to umowa zawierana pomiędzy małżonkami lub osobami zamierzającymi wstąpić w związek małżeński, prowadząca do wprowadzenia odmiennego aniżeli ustawy majątkowego ustroju małżeńskiego. Małżonkowie mogą w dowolnym momencie – przed zawarciem małżeństwa lub w czasie trwania małżeństwa – ustanowić rozdzielność majątkową na mocy umowy.
Najczęściej spotykaną umową jest umowa majątkowa małżeńska wprowadzająca ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej (potocznie zwana intercyzą). Małżonkowie mogą również dodatkowo poddać swe stosunki majątkowe prawu ojczystemu jednego z nich albo prawu państwa, w którym jedno z nich ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu, jeżeli w ich małżeństwie występuje element transgraniczny. Wyboru prawa można dokonać także przed zawarciem małżeństwa. Majątkowa umowa małżeńska podlega prawu wybranemu przez strony. W razie braku wyboru prawa, do majątkowej umowy małżeńskiej stosuje się prawo właściwe dla stosunków osobistych i majątkowych między małżonkami z chwili zawarcia umowy.
Regułą w stosunkach majątkowych między małżonkami jest wspólność ustawowa majątkowa małżeńska.
Rodzaje małżeńskich umów majątkowych
Można wyróżnić cztery rodzaje małżeńskich umów majątkowych, należą do nich:
Umowa ustanawiająca rozdzielność majątkową
W przypadku ustalenia przez małżonków decyzji o wprowadzeniu rozdzielności majątkowej mogą oni zabiegać o podpisanie odpowiedniej umowy w formie aktu notarialnego w kancelarii notariusza. Dowolności podlega ustanawiany wtedy podział majątkowy, który może być zarówno rozszerzany bądź ograniczany przez podmioty umowy. Warunkiem koniecznym jest uzyskanie całkowitej zgody osób biorących udział w czynności.
Umowa ustanawiająca rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków
Umowa ta polega na tym, że w trakcie trwania małżeństwa istnieją tylko majątki osobiste i nie ma majątku wspólnego. W chwili ustania tego ustroju następuje wyrównanie dorobków. Ustanie ustroju następuje, na przykład poprzez rozwód lub rozwiązanie umowy między małżonkami. Po chwili jego ustania następuje wyrównanie dorobków.
Umowa rozszerzająca wspólność ustawową
Umowa rozszerzająca wspólność ustawową polega na tym, że do majątku wspólnego małżonków zalicza się składniki majątkowe, które przy braku umownych postanowień weszłyby zgodnie z postanowieniami do majątków osobistych małżonków. Ważne w tym rozwiązaniu jest to, że małżonkowie mogą w umowie określić, jakie elementy majątku osobistego każdego z nich wejdą w skład majątku wspólnego. W skrajnym przypadku małżonkowie mogą rozszerzyć wspólność majątkową na wszystkie przedmioty należące do nich w chwili zawarcia umowy oraz przedmioty nabyte przez nich w przyszłości.
Umowa ograniczająca wspólność ustawową
Małżonkowie mogą rozszerzać i ograniczać wspólność majątkową. Wspólność ograniczona polega na tym, że małżonkowie mogą wyłączyć z majątku wspólnego określone rodzajowo składniki majątku, które weszłyby do majątku wspólnego. Przepisy nie zawierają ograniczeń dotyczących zakresu zmniejszenia wspólności. Pamiętajmy jednak, że małżonkowie nie mają, w tym zakresie pełnej swobody. Ograniczają ich bowiem:
– ograniczenie wspólności majątkowej, które może doprowadzić do tego, że majątek przestanie istnieć,
– nie może naruszać postanowień art. 353 z indeksem 1 Kodeksu cywilnego,
– umowa nie może wykluczać tych składników majątku, które na mocy prawa stanowią majątek obojga małżonków.
Ustanowienie rozdzielności majątkowej – dlaczego jest korzystnym rozwiązaniem?
Zawieranie umowy o rozdzielności majątkowej podyktowane jest określonymi przypadkami, a nie działaniem profilaktycznym na wypadek wystąpienia jakiś sporów. Jednak świadomość możności wystąpienia poważnych problemów małżeńskich zwiększa się i tym samym notuje się wzrost zawierania umów przed lub zaraz po ślubie. Niemniej, do najczęstszych przypadków podjęcia takiej decyzji zalicza się:
– prowadzenie działalności biznesowej przez obu małżonków
– zgromadzenie dużego majątku przez jednego małżonka
– marnotrawienie majątku przez jednego z partnerów
Umowa majątkowa małżeńska (potocznie intercyza) – dane osobowe potrzebne do sporządzenia aktu notarialnego
– wszystkie imiona
– nazwisko
– imię ojca oraz imię matki
– PESEL
– stan cywilny (panna/kawaler, zamężna/żonaty, rozwiedziona/rozwiedziony, wdowa/wdowiec)
– adres zamieszkania
– adres do doręczeń jeżeli jest inny aniżeli adres zamieszkania
– rodzaj dokumentu tożsamości (dowód osobisty, paszport, karta pobytu, inne), jego numer i termin ważności
– obywatelstwo
Umowa majątkowa małżeńska (potocznie intercyza) – wymagane dokumenty
- dla osób fizycznych: dokument tożsamości
- skrócony odpis aktu małżeństwa, jeżeli umowa jest zawierana po zawarciu związku małżeńskiego
Najczęściej zadawane pytania – Intercyza Warszawa
Ile kosztuje sporządzenie intercyzy małżeńskiej u notariusza?
Na cenę sporządzenia umowy majątkowej małżeńskiej składają się:
- Taksa notarialna ustalana indywidualnie
- Taksa notarialna za wypisy aktu wynosi 6 zł netto (7,38 zł brutto) za każdą rozpoczętą stronę
W razie jakichkolwiek pytań proszę o kontakt poprzez formularz kontaktowy lub bezpośrednio na adres e-mail kancelaria@pannotariusz.pl
Co daje intercyza po ślubie?
Zawarcie umowy majątkowej w trakcie trwania małżeństwa umożliwia precyzyjne i transparentne ukształtowanie relacji finansowych, zgodnie z indywidualnymi potrzebami stron. Kluczowym aspektem jest tu pełna świadomość skutków prawnych takiej decyzji, co stanowi fundament skutecznej ochrony mienia, również w przypadku ewentualnego ustania małżeństwa.
Jakie są minusy intercyzy?
Do najczęściej zgłaszanych konsekwencji należą:
- brak wspólnej odpowiedzialności za długi i zobowiązania,
- konieczność ustalania podziału bieżących kosztów życia,
- ograniczona elastyczność finansowa w sytuacjach awaryjnych,
- komplikacje prawne dotyczące wspólnie użytkowanych nieruchomości,
- niemożność skorzystania ze wspólnego rozliczenia podatkowego (PIT).
Co daje intercyza w razie śmierci?
Intercyza działa tylko za życia małżonków. Nie odbiera ona prawa do spadku – w przypadku śmierci męża lub żony, druga osoba nadal dziedziczy na ogólnych, ustawowych zasadach.
Czy intercyza się opłaca?
Rozdzielność majątkowa to strategiczne narzędzie zarządzania ryzykiem, rekomendowany zwłaszcza w sytuacjach, w których jedno z małżonków prowadzi działalność gospodarczą, inwestuje lub ponosi jakiekolwiek ryzyko prawne. Choć zapewnia ona autonomię finansową i bezpieczeństwo, należy pamiętać o jej kosztach, takich jak brak możliwości wspólnego rozliczenia podatkowego, co może być niekorzystne przy dużej dysproporcji zarobków. Decyzja o intercyzie to dowód finansowego pragmatyzmu i dbałości o bezpieczeństwo obu stron, a nie braku wzajemnego zaufania.
Kiedy można zawrzeć umowę małżeńską majątkową?
Decyzję o podpisaniu intercyzy można podjąć w dowolnym momencie – zarówno przed ślubem, jak i w trakcie małżeństwa. Warto pamiętać, że nowe zasady wchodzą w życie z chwilą podpisu i co do zasady nie działają wstecz – regulują majątek na przyszłość.
Kiedy powstaje wspólność majątkowa?
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność majątkowa (ustawowy ustrój majątkowy). Obejmuje ona przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (m.in. wynagrodzenia za pracę i dochody z innej działalności). Stan ten obowiązuje do momentu jego ustania lub umownej modyfikacji w formie aktu notarialnego – intercyzy.