Darowizna działki to jedno z popularnych rozwiązań prawnych, które umożliwia nieodpłatne przekazanie własności nieruchomości gruntowej. Dla ważności czynności prawnej konieczne jest zachowanie odpowiedniej formy prawnej. Znaczny koszt sporządzenia umowy darowizny nieruchomości generuje podatek od spadków i darowizn. W niektórych przypadkach darowizna działki jest zwolniona z obowiązku zapłaty tego podatku. Ponadto istnieją sytuacje, które powodują, że darczyńca może odwołać raz udzieloną darowiznę. Chcesz dowiedzieć się, z czym wiąże się darowizna nieruchomości? Przeczytaj poniższy tekst, aby poznać szczegóły.

Czym jest darowizna działki?

Darowizna działki jest szczególnym rodzajem umowy, na mocy której właściciel nieruchomości (darczyńca) przekazuje swoją działkę na rzecz innej osoby (obdarowanego). Instytucja ta została uregulowana w Kodeksie cywilnym w artykule 888, który stanowi, że przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do nieodpłatnego świadczenia na rzecz osoby obdarowanej kosztem swojego majątku. Jest to forma przeniesienia własności, która nie wiąże się z żadnymi korzyściami finansowymi dla darczyńcy. W praktyce oznacza to, że darczyńca nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia w zamian za przekazanie działki. Umowa darowizny jest często zawierana między członkami najbliższej rodziny, ale może być także dokonana na rzecz organizacji charytatywnych, fundacji czy związków wyznaniowych.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami darczyńca ma prawo odwołać darowiznę, która nie została jeszcze wykonana, szczególnie gdy po sporządzeniu umowy jego stan majątkowy ulegnie zmniejszeniu. Z kolei, jeśli już po wykonaniu darowizny nieruchomości darczyńca popadnie w niedostatek, na osobie obdarowanej ciąży obowiązek zapewnić darczyńcy środki potrzebne do zaspokojenia swoich potrzeb. Obdarowany może jednak zwolnić się od tego obowiązku, zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia. Darczyńca ma również prawo odwołać darowiznę, nawet jeśli została już wykonana, w przypadku gdy obdarowany dopuścił się wobec niego rażącej niewdzięczności. Odwołanie darowizny dokonuje się poprzez złożenie pisemnego oświadczenia obdarowanemu. Należy jednak pamiętać, że żądanie rozwiązania umowy darowizny nie może być zgłoszone po upływie dwóch lat od jej wykonania.

Jaką formę prawną powinna mieć darowizna nieruchomości?

Darowizna działki pod rygorem nieważności musi być zawarta w formie aktu notarialnego. Osoby, które chcą sporządzić umowę darowizny nieruchomości, muszą umówić się na wizytę w kancelarii notarialnej. Notariusz na podstawie dostarczonych przez strony dokumentów przygotuje zgodnie z obowiązującym prawem umowę darowizny działki. Do aktu notarialnego urzędnik dodaje wniosek do sądu o dokonanie odpowiednich wpisów w księdze wieczystej prowadzonej dla danej nieruchomości. Wniosek ten jest składany przez notariusza drogą elektroniczną w dniu podpisania umowy. Następnie wszystkie niezbędne dokumenty, w tym wypis aktu notarialnego, są przekazywane przez notariusza do sądu prowadzącego księgę wieczystą. Obdarowany uzyskuje prawo własności nieruchomości w momencie podpisania umowy u notariusza. Późniejszy wpis do księgi wieczystej służy jedynie formalnemu zatwierdzeniu tego stanu prawnego.

Jakie dane stron potrzebne są do sporządzenia darowizny działki?

W przypadku darowizny działki należy dostarczyć notariuszowi następujące dane:

• Imię bądź imiona,
• Nazwisko,
• Imiona rodziców,
• Numer PESEL,
• Stan cywilny,
• Obywatelstwo,
• Stopień pokrewieństwa lub powinowactwa pomiędzy stronami umowy darowizny,
• Adres oraz adres do doręczeń (jeśli adres do doręczeń jest inny niż miejsce zamieszkania),
• Typ dokumentu tożsamości, np. dowód osobisty bądź paszport, oraz jego numer i termin ważności.

Jakie dokumenty są potrzebne do przepisania działki?

Umowa darowizny działki powinna być sporządzona m.in. na podstawie:

• Dokumentu stanowiącego podstawę prawną jego nabycia takiego jak np. postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, akt poświadczenia dziedziczenia czy umowa sprzedaży,
• Zaświadczenie z właściwego Urzędu Skarbowego o zapłacie podatku od spadku i darowizn bądź o zwolnieniu lub wygaśnięciu obowiązku podatkowego,
• Aktualnego wypisu z rejestru gruntów prowadzonego przez właściwy organ, a jeśli nieruchomość jest zabudowana również aktualnego wypisu z kartoteki budynków uwzględniającego wszystkie budynki,
• Aktualnego zaświadczenia, z którego wynika, że darowana działka nie jest objęta uproszczonym planem urządzenia lasu.

Ile zapłacimy podatku od darowizny nieruchomości?

Na wysokość daniny publicznej od darowizny działki wpływ ma stopień pokrewieństwa osób będących stronami umowy oraz wartość rynkowa nieruchomości. Im bliższe pokrewieństwo między darczyńcą a obdarowanym, tym niższe stawki podatkowe. Podatek od darowizny działki może znacznie wpłynąć na koszty związane z przekazaniem nieruchomości, dlatego warto dokładnie zapoznać się z obowiązującymi przepisami. Jeżeli zadeklarowana w umowie wartość darowizny zostanie uznana przez urząd skarbowy za zaniżoną, strony umowy zostaną wezwane do jej skorygowania. W sytuacji, gdy wartość po korekcie nadal jest uznawana za zaniżoną, Urząd Skarbowy może powołać biegłego rzeczoznawcę do określenia rynkowej wartości darowizny. Koszty związane z ekspertyzą ponosi obdarowany, jeśli różnica między wartością określoną przez biegłego a wartością zadeklarowaną przekracza 33%.

Jakie wyróżniamy grupy podatkowe?

Ogólnie rzecz biorąc, wyróżniamy trzy grupy podatkowe, w skład których wchodzą poszczególni członkowie rodziny:

1. Grupa I — obejmuje małżonka, zstępnych (np. syn, córka, wnuki, prawnuki), wstępnych (np. ojciec, matka, dziadkowie), pasierba, synową, zięcia, rodzeństwo, macochę, ojczyma oraz teściów.
2. Grupa II — do której zaliczani są zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, małżonkowie rodzeństwa, rodzeństwo małżonków oraz małżonkowie rodzeństwa małżonków,
3. Grupa III: Dotyczy wszystkich innych nabywców, którzy nie należą do dwóch pierwszych grup.

Ponadto w ramach grupy I istnieje tzw. Grupa 0, która uprawniona jest do całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Zwolnienie to przysługuje, gdy darowizna jest przekazywana na rzecz małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwa, ojczyma lub macochy. Podstawę prawną tego zwolnienia stanowi Art. 4a Ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Pamiętać należy, że zwolnienie to nie dotyczy opłat sądowych oraz taksy notarialnej.

Ile kosztuje sporządzenie umowy darowizny działki?

Na koszty umowy darowizny składają się następujące elementy:

• Taksa notarialna ustalana indywidualnie,
• Taksa notarialna za wypisy aktu, która wynosi 6 zł netto (7,38 zł brutto) za każdą rozpoczętą stronę,
• Podatek od spadków i darowizn, wyliczany zgodnie z ustawą z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Zwolnieni z tego podatku są nabywcy zaliczani do grupy zerowej,
• Opłata sądowa, która jest ustalana na podstawie konkretnego stanu faktycznego zgodnie z ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Ile wynosi podatek od darowizny gospodarstwa rolnego?

Darowizna nieruchomości, której przedmiotem jest gospodarstwo rolne, jest zwolniona z podatku od nieruchomości. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwolnieniu podlega nabycie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, lub jej części wraz z częściami składowymi. Aby skorzystać ze zwolnienia od podatku od darowizn w przypadku nabycia nieruchomości gospodarstwa rolnego, muszą zostać spełnione następujące przesłanki:

1. Nabywane grunty muszą stanowić gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym.
2. W wyniku nabycia musi powstać nowe lub nastąpić powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego,
3. Powierzchnia powstałego lub powiększonego gospodarstwa rolnego musi wynosić co najmniej 11 ha i nie może przekraczać 300 ha.
4. Gospodarstwo rolne musi być prowadzone przez nabywcę przez co najmniej 5 lat.

Czym jest kwota wolna od podatku?

Przynależność do konkretnej grupy podatkowej określa, jaką ostatecznie kwotę podatku jesteśmy zobowiązani uiścić w Urzędzie Skarbowym. Ustawodawca przewidział jednak sytuacje, w których nie musimy płacić podatku od darowizny nieruchomości. Osoby należące do poszczególnych grup podatkowych nie muszą płacić daniny, jeśli wartość przekazanej darowizny nie przekracza:

• 36 120 zł – dla obdarowanych z I grupy podatkowej,
• 27 090 zł – dla obdarowanych z II grupy podatkowej,
• 5 733 zł – dla obdarowanych z III grupy podatkowej.

Podsumowanie

Darowizna działki to czynność prawna, która umożliwia przekazanie własności nieruchomości gruntowej bez konieczności jej sprzedaży. Umowa darowizny działki będzie wywoływać skutki prawne, jeśli zostanie sporządzona w formie aktu notarialnego na podstawie odpowiednich dokumentów. Wysokość podatku od darowizny działki zależy od jej wartości rynkowej oraz stopnia pokrewieństwa darczyńcy i obdarowanego. Pamiętać należy, że z podatku zwolnione są osoby zaliczane do tzw. grupy zerowej. Muszą one jednak zapłacić koszty notarialne oraz opłaty sądowe przewidziane we właściwych aktach prawnych.

Piotr Chełstowski
Absolwent studiów magisterskich na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Po ukończeniu studiów pracował jako asystent notarialny w kilku warszawskich kancelariach notarialnych, a następnie odbył etatową aplikację notarialną przy Izbie Notarialnej w Warszawie. Obecnie prowadzi własną kancelarię notarialną w Warszawie.

Członkowie najbliższej rodziny mogą być zwolnieni z podatku od spadków i darowizn, jednak aby takie zwolnienie przysługiwało, musimy dopełnić pewnych formalności w odpowiednim urzędzie skarbowym. Co więcej, warto wiedzieć, że obowiązują nas kwoty wolne od podatku w zależności od poszczególnych grup podatkowych, w jakich znajdują się darczyńcy.

Jak wygląda zgłoszenie darowizny od rodziców i jakie czekają nas obowiązki podatkowe z tego tytułu? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań można znaleźć w tym artykule! Zapraszamy do lektury!

Czym jest darowizna?

Darowizna to umowa, przez którą darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego przekazania świadczenia na rzecz osoby obdarowanej, kosztem swojego majątku. Definicję umowy darowizny można znaleźć w art. 888 k.c.

Przedmiotem świadczenia, czyli darowizny mogą być np. pieniądze, nieruchomości czy też ruchomości.

Opodatkowanie darowizny – co warto wiedzieć na temat darowizny?

Jeżeli nabyliśmy własność rzeczy czy praw majątkowych w drodze darowizny, to otrzymany przez nas majątek może podlegać opodatkowaniu.

Nie wymaga się składania zeznania podatkowego jeżeli:

• Wartość rynkowa darowizny nie przekracza kwoty wolnej od podatku – łączna wartość majątku nabytego od tej samej osoby w ciągu ostatnich 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, nie może przekroczyć kwoty wolnej od podatku.
• Darowizna została dokonana w formie aktu notarialnego – jeżeli umowa darowizny jest zawierana u notariusza, wówczas obowiązek zgłoszenia ciąży na notariuszu. To u niego płacimy podatek (jeżeli jest to wymagane w danym przypadku).

Podatek od darowizny wynika z ustawy o podatku od spadków i darowizn. To, jaki podatek zapłacimy, uzależnione jest od stopnia bliskości i pokrewieństwa z naszym darczyńcą. Nie każda darowizna musi wiązać się też z obowiązkiem zapłaty podatku. Przykładem jest właśnie darowizna rodziców na rzecz dziecka.

Opodatkowanie darowizny a pokrewieństwo

Jak już wiemy, otrzymane darowizny podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, jednak w poszczególnych grupach podatkowych zostały przewidziane pewne zwolnienia. W prawie wyodrębniono trzy grupy pokrewieństwa lub powinowactwa. Dla każdej z tych grup wyszczególniono kwoty wolne od podatku.

• Grupa I to małżonek, zstępni (np. syn, córka, wnuki, prawnuki), wstępni (np. matka, ojciec, dziadkowie), rodzeństwo, ojczym, macocha, pasierb, zięć, synowa czy teściowie.
• Grupa II to zstępni rodzeństwa (np. dzieci brata), rodzeństwo rodziców (wujek, ciocia), zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych (np. mąż wnuczki).
• Grupa III z kolei obejmuje pozostałe osoby, których nie zalicza się do żadnej z powyższych grup.
•  

Podatkowi nie podlegają darowizny o wartości nieprzekraczającej:

• 10 434 zł – dla osób należących do I grupy podatkowej,
• 7878 zł – dla osób należących do II grupy podatkowej,
• 5308 zł – dla osób należących do III grupy podatkowej.

Nieopodatkowana kwota spadków i darowizn otrzymanych od jednej osoby z najbliższej rodziny wzrośnie w lipcu 2023 roku i wynosić będzie:

• 36 120 zł – dla osób należących do I grupy podatkowej,
• 27 090 zł – dla osób należących do II grupy podatkowej,
• 18 060 zł – dla osób będących w III grupie podatkowej.

Do limitu kwoty wolnej od podatku zalicza się wszystkie darowizny otrzymane od tej samej osoby w ciągu 5 lat.

Warto też wiedzieć, że istnieje tzw. grupa 0, która nie funkcjonuje w nomenklaturze ustawy, jednak zasługuje na wyróżnienie ze względu na swoją funkcjonalność. Osoby należące do tej grupy mogą skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Jedynym zobowiązaniem jest złożenie odpowiedniego zaświadczenia do właściwego urzędu skarbowego (jeżeli wymagane jest takie zgłoszenie). Do grupy 0 zaliczyć można obecnego małżonka, zstępnych, wstępnych (w tym właśnie rodziców), rodzeństwo, pasierba, ojczyma czy macochę. Jest to podział stosowany tylko do celów zwolnienia podatkowego. W świetle prawa osoby te należą do grupy I.

Darowizna od rodziców – obowiązki obdarowanego

W przypadku otrzymania darowizny od rodziców i innych osób z grupy 0 możemy być zwolnieni z opodatkowania bez względu na wartość darowizny. Taką darowiznę należy jednak zgłosić właściwemu urzędowi skarbowemu w terminie do 6 miesięcy od dnia otrzymania darowizny.

Zgłoszenie darowizny od rodziców do urzędu powinno nastąpić na druku SD-Z2 (Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych). Obowiązek takiego zgłoszenia powstaje po przekroczeniu kwoty wolnej od podatku. Niemniej, nawet po przekroczeniu tej kwoty, nie będziemy musieli płacić podatku.

Obowiązek zgłoszenia darowizny od rodziców nie występuje w przypadku umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Jak rozliczyć darowiznę pieniężną, którą przekazali nam rodzice?

Darowizna w postaci środków pieniężnych od rodziców nie podlega opodatkowaniu w przypadku, gdy udokumentowana jest dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy, przekazem pocztowym albo też wpłynęła na rachunek prowadzony w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej nabywcy. Oprócz potwierdzenia przelewu konieczna jest też umowa zawarta w formie pisemnej.

Aby zgłosić darowiznę, należy uzupełnić formularz SD-Z2 i dołączyć do niego stosowne potwierdzenie, takie jak np. wydruki z rachunku bankowego. Dokumenty można złożyć elektronicznie w usłudze e-Deklaracje i podpisać kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo papierowo we właściwym urzędzie skarbowym.

Pamiętajmy, że tylko prawidłowe udokumentowanie darowizny od rodziców uprawnia nas do zwolnienia z podatku od darowizn i spadków.

Jakie mogą być konsekwencje niezgłoszenia darowizny?

W chwili otrzymania darowizny, obdarowany ma obowiązek zgłoszenia darowizny od rodziców w wyznaczonym terminie. Jeżeli tego nie uczyni, traci możliwość skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania darowizn i spadków. Wówczas taka darowizna jest opodatkowana na zasadach ogólnych i powoduje konieczność złożenia odpowiedniej deklaracji oraz zapłaty podatku wraz z ewentualnymi odsetkami.

W przypadku, gdy niezgłoszona darowizna od rodziców wyjdzie na jaw w momencie czynności sprawdzających, urząd skarbowy może nałożyć na nas dodatkową sankcję. Pamiętajmy też, że darowizny niezgłoszone nie ulegają przedawnieniu.

Podsumowanie

Rodzice należą do tzw. grupy podatkowej 0, co oznacza, że otrzymane od nich darowizny nie podlegają opodatkowaniu od spadków i darowizn. Niemniej, jeżeli przekroczymy kwotę wolną od podatku 10 434 zł, należy ten fakt zgłosić do odpowiedniego urzędu skarbowego, używając właściwego formularzu SD-Z2, w terminie do 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (otrzymania darowizny).

Darowizna od rodziców, która wynosi poniżej 10 434 zł, nie wymaga zgłoszenia do urzędu skarbowego.

Piotr Chełstowski
Absolwent studiów magisterskich na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Po ukończeniu studiów pracował jako asystent notarialny w kilku warszawskich kancelariach notarialnych, a następnie odbył etatową aplikację notarialną przy Izbie Notarialnej w Warszawie. Obecnie prowadzi własną kancelarię notarialną w Warszawie.

Kiedy otrzymujemy pieniądze, samochód czy nieruchomość, musimy zapłacić podatek od darowizny. Jego wysokość jest uzależniona od stopnia pokrewieństwa, który łączy strony umowy darowizny oraz jej wartości rynkowej. Przepisy dotyczące podatku od darowizn znajdują się w ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Dopuszcza ona pełne zwolnienie podatnika z płacenia daniny po spełnieniu wymaganych prawem kryteriów. Kto może być zwolniony z obowiązku zapłaty podatku od spadków i darowizn? Jakie warunki należy spełnić, aby nie zapłacić podatku? Czy są kwoty wolne od podatku? Tego wszystkiego dowiesz się, czytając poniższy artykuł.

Prawidłowe sporządzenie umowy darowizny

Darowizna jest to umowa, której stronami są darczyńca i obdarowany. Poprzez jej zawarcie darczyńca zobowiązuje się nieodpłatnie przekazać na rzecz obdarowanego pewne dobra. Umowa darowizny może być zawarta w dowolnej formie np. ustnej lub pisemnej. Wyjątkiem jest sytuacja, w której przedmiotem darowizny jest nieruchomość (działka, mieszkanie lub garaż). Wtedy obligatoryjnie sporządzenie umowy darowizny nieruchomości musi być zawarte w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności.

Przedmiotem umowy darowizny mogą być pieniądze przekazane bezpośrednio, w formie przelewu bankowego oraz różnego rodzaju rzeczy i prawa majątkowe. Określenie podstawy opodatkowania w przypadku darowizny innej niż pieniężna powinno odbyć się na podstawie obowiązujących w chwili przekazania rzeczy cen rynkowych oraz z uwzględnieniem jej stanu.

Do jakiej grupy podatkowej należysz?

Na osobie obdarowanej spoczywa obowiązek odprowadzenia podatku od darowizn do właściwego urzędu skarbowego. Wysokość podatku, który zapłacimy, zależy w głównej mierze od wartości przedmiotu darowizny oraz od grupy podatkowej, w której znajduje się obdarowany.
Ustawodawca podzielił osoby mogące otrzymać darowiznę na trzy grupy. Od stopnia pokrewieństwa, jakie łączy darczyńcę z obdarowanym, zależy przynależność do poszczególnych grup podatkowych.

Wyróżniamy następujące grupy:

1. Aktualny małżonek, rodzice i dziadkowie (tzw. wstępni), dzieci i wnuki (tzw. zstępni), rodzeństwo, zięć, synowa, macocha, ojczym, pasierb, teściowie.
2. Bratankowie, siostrzenice, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo rodziców, szwagrowie/rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, a także małżonkowie innych zstępnych.
3. Wszystkie osoby, które nie zostały wymienione w 1 i 2 grupie. Przykładowo, może to być sąsiad, przyjaciel, współpracownik albo konkubent.

Ponadto w ramach pierwszej grupy podatkowej wyróżnia się tzw. zerową grupę podatkową, do której należą wstępni, zstępni, rodzeństwo i obecny małżonek — najbliższa rodzina. Grupa ta jest zwolniona z obowiązku zapłaty podatku po spełnieniu określonych prawem warunków.

Darowizna — kwota wolna od podatku

Jeśli wartość otrzymanej darowizny nie przekracza kwoty wolnej od podatku, która jest różna dla poszczególnych grup podatkowych, nie musimy płacić daniny. W przypadku przekroczenia kwoty wolnej będziemy musieli rozliczyć się z fiskusem, odprowadzając podatek.

Kwota wolna od podatku dla poszczególnych grup podatkowych wynosi:

• grupa I – 10434 zł,
• grupa II – 7878 zł,
• grupa III – 5308 zł.

Obliczając kwotę wolną od podatku, sumuje się wartość wszystkich otrzymanych dóbr od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło nabycie ostatniej darowizny.Podatek płacimy od różnicy między wartością darowizny a kwotą wolną. Np. jeśli otrzymamy od wujka (II grupa podatkowa) kwotę 10 000 zł, to opodatkowana będzie kwota stanowiąca różnicę (10 000 – 7878 = 2122).

Od 1 lipca 2023 r. zmieniają się przepisy odnośnie do kwoty wolnej od podatku, co niewątpliwie jest korzystne dla obdarowanych. Zwiększa się bowiem limit wysokości darowizny, po którego przekroczeniu należy zgłosić darowiznę fiskusowi i ją rozliczyć.

Według mających wejść w życie przepisów nowe kwoty wolne od podatku dla poszczególnych grup podatkowych przedstawiają się następująco:

• grupa I – 36 120 zł,
• grupa II – 27 090 zł,
• grupa III – 18 060 zł.

Kto nie musi zgłaszać darowizny?

W chwili sporządzenia umowy darowizny na piśmie powstaje obowiązek podatkowy. Są jednak sytuacje, kiedy jesteśmy zwolnieni z obowiązku zgłoszenia darowizny.
Jeżeli umowa została podpisana w formie aktu notarialnego obowiązek podatkowy wynikający z faktu otrzymania przez nas darowizny, realizuje notariusz. Drugi przypadek dotyczy sytuacji, kiedy wartość rynkowa otrzymanej darowizny nie przekracza kwoty wolnej od podatku.

Do którego urzędu skarbowego zgłosić darowiznę?

Kiedy wartość otrzymanych rzeczy lub praw majątkowych przekroczy dopuszczalny przepisami próg, obdarowany musi zgłosić ten fakt we właściwym urzędzie skarbowym. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, jeżeli w drodze darowizny otrzymamy np. nieruchomość lub spółdzielcze własnościowe prawo do mieszkania, składamy odpowiedni druk w urzędzie właściwym dla miejsca położenia nieruchomości. Natomiast w pozostałych przypadkach w urzędzie odpowiednim dla naszego miejsca zamieszkania w chwili zaistnienia obowiązku podatkowego.

Zeznanie podatkowe o nabyciu darowizny możemy osobiście złożyć w Urzędzie Skarbowym bądź przesłać je tam za pomocą operatora pocztowego. Istnieje również możliwość internetowego przesłania formularza poprzez usługę e-Deklaracja, podpisując je kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo danymi autoryzacyjnymi.

Nabycie darowizny zgłasza się na druku urzędowym. Dodatkowo wymagane są dokumenty opisujące otrzymaną rzecz, a także dane darczyńcy oraz stopień pokrewieństwa łączący strony. Dodatkowo należy przedstawić dokumenty potwierdzające, że obdarowujący jest właścicielem majątku, który przekazuje.
Podatek od darowizny musimy zapłacić w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji organu skarbowego poprzez wpłatę na rachunek bankowy właściwego urzędu skarbowego lub za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego.

Zwolnienie z podatku od spadków i darowizn

Zgodnie z literą prawa istnieje możliwość całkowitego zwolnienia z obowiązku zapłacenia podatku od spadków i darowizn, o ile spełnimy określone warunki.
Pierwszym z nich to przynależność do tzw. grupy podatkowej zerowej. Należą do niej wstępni i zstępni, rodzeństwo oraz małżonek darczyńcy, ale również pasierbowie, macocha i ojczym. Dodatkowo osoba obdarowana musi w terminie 6 miesięcy od otrzymania darowizny zgłosić jej nabycie, właściwemu miejscowo, naczelnikowi urzędu skarbowego.

Ponadto równie ważną kwestią jest to, aby darowizna pieniężna, którą otrzymamy, była zaksięgowana na naszym indywidualnym rachunku bankowym lub przesłana przy pomocy przekazu pocztowego.
Musimy mieć świadomość, że w przypadku gdy zapomnimy zgłosić otrzymaną darowiznę we wspomnianym terminie 6 miesięcy do właściwego urzędu skarbowego, nie mamy możliwości starać się o przywrócenie terminu. Np. jeśli zachorujemy i w trakcie trwania choroby zorientujemy się, że upłynął termin na zgłoszenie otrzymania darowizny, to wtedy jest to równoznaczne z utratą prawa do pełnego zwolnienia.

Podsumowanie

Jeżeli otrzymamy darowiznę od najbliższej rodziny, nie będziemy obciążeni podatkiem od spadków i darowizn, o ile spełnimy przewidziane prawem warunki. Nie musimy też zaprzątać sobie głowy fiskusem, jeśli otrzymany majątek nie przekracza ustawowych limitów. Poza tymi przypadkami każdorazowo jesteśmy zobligowani do zapłaty podatku od darowizny.

Piotr Chełstowski
Absolwent studiów magisterskich na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Po ukończeniu studiów pracował jako asystent notarialny w kilku warszawskich kancelariach notarialnych, a następnie odbył etatową aplikację notarialną przy Izbie Notarialnej w Warszawie. Obecnie prowadzi własną kancelarię notarialną w Warszawie.

Umowa darowizny – ogólny zarys kwestii podatkowych związanych z zawarciem umowy darowizny

Umowa darowizny – podatki

Umowa darowizny – darowizna może zostać opodatkowana podatkiem od spadków i darowizn w zależności od jej wartości oraz przynależności stron umowy do określonej grupy podatkowej. Jakie są podatki od umowy darowizny? Do każdej grupy podatkowej jest przyporządkowana kwota wolna od podatku. Wyróżnia się 4 grupy podatkowe:

Umowa darowizny – kwestie podatkowe

Grupa 0 (wydzielona z grupy 1) – małżonek, rodzeństwo, zstępni (czyli m.in. dzieci, wnuki, prawnuki, itd.), wstępni (czyli m.in. rodzice, dziadkowie, pradziadkowie, itd.), ojczym, macocha, pasierb
Grupa 1 – grupa 0 oraz teściowie, synowa, zięć
Grupa 2 – rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie rodzeństwa, małżonkowie rodzeństwa małżonków, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie innych zstępnych
Grupa 3 – inne osoby nieuwzględnione w poprzednich grupach

Jeżeli darowana jest nieruchomość, wówczas określa się jej wartość rynkową i nalicza odpowiedni podatek od tej wartości. Jeśli Urząd Skarbowy uzna wartość nieruchomości za zbyt niską, wtedy może zlecić niezależną wycenę nieruchomości przez rzeczoznawcę oraz dodatkowo naliczyć odsetki karne od zaniżonej wartości nieruchomości, a nawet obciążyć podatnika kosztami wyceny.

Umowa darowizny – Jaki podatek dla męża, żony, brata, siostry, dzieci, wnuka, prawnuka, ojczyma, macochę, pasierba

Jeśli darowizna jest przekazywana osobom w najbliższej rodzinie (czyli osobom ujętym w Grupie 0), wówczas może być ona zwolniona z konieczności uiszczenia podatku. Może tak się stać pod dwoma warunkami:

1. jeśli darowizna została zgłoszona do Urzędu Skarbowego w nieprzekraczalnym terminie maksymalnie 6 miesięcy od jej otrzymania
2. jeśli darowizna została udokumentowana np. przelew bankowym lub aktem notarialnym zależnie co było jej przedmiotem, czy np. pieniądze, czy mieszkanie

Umowa darowizny – darowizna od rodziców

W celu uregulowania spraw związanych z posiadanym majątkiem, wielu rodziców decyduje się na przekazanie dzieciom całości lub części należącego do nich majątku w postaci darowizny. Darowizna od rodziców mieści się w zerowej grupie podatkowej, co oznacza, że może zostać zwolniona z podatku od spadków i darowizn. Aby darowizna od rodziców była zwolniona podatku, trzeba spełnić formalne wymagania związane ze zgłoszeniem faktu darowizny do odpowiedniego Urzędu Skarbowego.

Będąc w którejkolwiek grupie podatkowej, należy pamiętać, że odpowiednio do każdej z nich są przyporządkowane kwoty wolne od podatku. Darowizny od rodziców niezależnie od sumy ich wartości, nawet jeśli przekraczają kwotę wolną od podatku, mogą być zwolnione z opodatkowania od spadków i darowizn.

Ponadto jeśli darowizna na linii rodzic – dziecko nie była jednokrotna, to do wyliczenia ewentualnego podatku bierze się pod uwagę sumę darowizn z okresu 5 lat poprzedzających ostatnią darowiznę. Każdy akt darowizny należy zgłosić formalnie do Urzędu Skarbowego oraz posiadać potwierdzenie, że darowizna miała miejsce. Tylko spełniając powyższe formalności, można ubiegać się od zwolnienie z podatku.

W razie jakichkolwiek pytań proszę o kontakt poprzez formularz kontaktowy lub bezpośrednio na adres e-mail kancelaria@pannotariusz.pl